PITUAH URANG SUMANDO
Di hari samusim bak kini
Hari baiak kutiko elok
Hujan taduh, kabuik lah tarang
Ombak tanang angin salasai
Masonyo kapa dilayiakan.
Kini sanak kadijapuik urang
Manjadi sumando suku Jambak.
Guno sumando dinaikan
Kasumarak rumah nan gadang
Kaganti niniak jo mamak
Kajadi tampang bijo jo baik.
Elok-elok di rumah urang
Pandai-pandai jadi minantu
Urang kampa manubo kampa
Matilah ikan salubuaknyo
Kalaul pandai maradah aka
Layualah sampai kapucuaknyo.
Tapi kok mamancuang indak dipangka, sanak
Bataruak juo dirusuaknyo.
Indaklah mudah jadi sumando, sanak
Lah banyak camin lah kabua
Contoh lah sudah di nagari
Ulah hiduik indak maniru
Sisiak cilako nan tapakai
Awaklah hinggok bak binalu
Taseso limau dek
parangai
Manuruik urang
cando ko
Nan bapadang laweh jo aka
Nan balubuak dalam jo budi
Adopun urang sumando ko tabagi ampek macam:
Nan ciek nan kakito pakai
Nan tigo kito buang jauh-jauh
Manolah macam nan ampek.
Nan partamo rang sumando kacang miang
Ba-a pulo urang sumando kacang miang
Manyeso di rumah gadang
Manggata ka ipa bisan
Banang tarantang diputuihnyo
Nan kusuik dienjo-enjo
Aie taganang dirancahnyo
Nan karuah dikundak-kundak
Awak sakandang indak sabaun
Jo mintuo indak baelok
Jo pambayan bamusuah bathin
Mak rumah diupek juo.
Patangkan bana tu sanak
Sumando nan cilako tu namonyo.
Nan kaduo, urang sumando langau hijau
Baa pulo urang sumando langau hijau
Tabang hilia, hinggok ka mudiak
Disiko batimbangan
Disinan talua manateh
Satu tampak sayik nan baru
Awak marawok kasubalah
Itu namonyo urang sumando rambang mato
Gilo kawin, gilo babini
Jando tiok baliku
Anak baserak bilingan kampuang
Usah ditiru nan baitu sanak
Tacacek sifaik tu namonyo
Nan katigo urang sumando lapiak buruak
Baa pulo urang sumando lapiak buruak
Caliaklah nasib lapiak buruak
Takirai pasa biaso
Talangkah indak mambaa
Masak lanyau giliran kaki
Namun inyo ka dilantai juo
Aratinyo bana, sanak
Gilo maulik anak bini
Bak ayam tajarek jangki
Manjadi kutu rumah gadang
Dunsanak indak tasilau
Kamanakan haram
tabimbiang
Urang kampuang dibaok lengah
Pendeknyo, sanak
Baparam sajo dalam biliak
Hiduik manumpang kapusako
Paisok minta kabini,
Anak batambang banyak juo
Usah ditiru nan bak kian sanak
Randah bana martabat awak
Nan kaampek urang sumandi niniak mamak
Iko nan ka kito pakai
Ba-a itu urang sumando niniak mamak
Kalawan urang baiyo
Kok kusuik satu manyalasaian
Tibo di karuah mampajaniah
Kato sapatah bamakna
Bak lampu ditangah rumah
Mancahayo sampai kahalaman
Bendangnyo sampai kasubarang
Taranglah korong dengan kampuang
Sarato dusun jo nagari
Mako pandai-pandailah nan nangko
Ba-a pandai-pandai nan bak nangko
Kok urang awak manukuak
Kok senteang sato mambilai
Lamah manahu
Paliharo nan bapucuak
Sayangi nan banyao
Suko-suko batanam mudo
Lambuak-lambuak tanaman tuo
Suko marateh manaruko
Nan kabuliah anak awak juo
Jampang kok tirih atok rumah
Capek manyisik jo manumbok
Tonggak condong patuik di tueh
Lantai nan lapuak dikajangi
Tapi usah ma mandai-mandai
Tantang nan runciang nan barauik
Nyatolah rogek awak tuo-tuo
Lah tarang mangko disiang
Itu namonyo ma mandai-mandai
Ancak-ancak kacek urang dulu
Latah istilah urang kini
Mangko ko lai tapakai ka nan baitu sanak
Tuah lakek puji mandatang
Tuntutan adat tajalani
Saruan sarak tapaikan
Mako jadilah sabano urang sumando
Minantu tauladan tu namonyo
Sumber: Berbagai sumber/bacaan/vidio
Demikian pembahasan tentang Urang Sumando di Minangkabau - Bahasa dan Sastra Minangkabau (BSM). Semoga dapat menambah pemahamannya tentang Minangkabau,. Kritik dan saran melalui kolom komentar dibawah. Save dan share artikel ini untuk berbagi pengetahuan dengan klik ikon dibawah ini.

Social Media