Iklan 768x90
BLANTERORIONv101

Pidato Siriah - Bahasa dan Sastra Minangkabau (BSM)

Dikirim: 3 Jan 2026
Edit Terakhir: 6 Feb 2026
Image

PIDATO SIRIAH


Assalamualaikum Wr Wb.

Jo salam sambah dianjuang, kahadapan Tuangku jo Panghulu nan gadang basa batuah. Bukan bahinggo jo babateh, indak basibak jo basisiah. Cadiak,  tahu pandai, Bilal, Ulama, Khatib sarato nan hadok adang. Sambah manyambah dipulangkan pada Allah, titah tatabua ka nan rapek, salam kapado nan basamo.

Talatak puntiang di ulu, di bawah kiliran taji. Asa rundiang nan dahulu, Tigo limbago nan tarajoli. Partamo sambah manyambah.  Kaduo baso jo basi. Katigo siriah pinang jo siriah sarato rokok nan jo timbakau. 

Sambah manyambah dalam adat, tali batali ka undang-undang. Tasabuik dimuluik manih, tapakai dibaso baiak. Muluik manih himpunan kato. Baso baik gulo di bibie. Dalam cupak nan piawai. Adaik banamo adat sopan santun.

Adaik di lauik bajuru mudi.  Adaik di sabuang bajuaro. Adat di alek bajuru janang.

Kok dikaji tantang si Juru Mudi: Tahu di ombak nan basabuang.  Tahu di angin nan basiru. Jaleh bana dipasang turun naiak. 

Kok dibilang si Juaro: Tahu di tuah sisiak ayam. Jaleh dilubang nan bakicuah. Pandai managah manapin taruah. 

Nan tasabuik si Rajo Janang: Tahu di hereang nan jo gendeang. Tahu dicaka dengan kaik. Pandai manjago labiah jo kurang. Manuruik cupak nan jo gantang. Dek banyak ragu kok tibo,  dek lamo lupo kok datang. Agak kok kurang juaronyo.

Alah talatak siriang jo pinang sarato rokok nan jo timbakau. Dihadapan kito nan basamo. Ditatiang janang tak bagawa.    

Ramo-ramo tabang malayang,  malayok ka Koto Tangah, banyaknyo ampek puluah ampek. Indah carano bukan kapalang, nan talatak di tangah-tangah, di lingkuang urang nan rapek.

Buruang Si Nurak buruang Si Nuri, manari nari di ateh pamatang. Siriah galak pinang manari, mancaliak carano nan lah datang

Pihak kapado Caranonyo: Carano baja Reno Ali. Buatan tukang Koto Gadang. Rimbung bak bungo kalikih. Rampak bak bungo kacubuang. Congak sarupo bangau katabang. Kungkun bak gagak ka hinggok. Lantiak alang babega.  Satuhun dipuga Bugi, samusim di lingkuang Cino, usah karatak renggehpun tido.

Lorong kapado songkoknyo:  Dalamak urang namokan. Basulam  jo tanun suto. Baukia bak bungo rampai. Rendonyo bak kaluak paku. Baratuih camin sabalik. Batebaran kaco di tangah. Kilek kumilek cahayonyo. Sarupo bintang di ateh langik. 

Lorong kapado Siriahnyo: Siriah udang tampuang hari.  Tampuaknyo bak kuku balam.  Gagangnyo bagai suaso. Batang diambiak katinaman. Buah diambiak katiruan. Satahun dalam pengguluangan. Usah kalayua batambah mudo. 

Pihak kapado Pinangnyo: Pinang si Hirak Hirau mani.  Tumbuahnyo di kida rumah. Tingginyo panjek-panjek-an. Randahnyo cangkau-jangkauan. Pucuak malepai ka awan putiah. Tuolah tupai dek mamanjek. Samusim silodang jatuah. Haram basuo jo buahnyo. Antah kok dek urang wali Allah. Nan kiramiak hiduik-hiduik. Nan batuah sampai mati

Kok dikaji tantang Gambienyo: Gambie kuniang sarupo dadieh. Buatan Puti Sarilamak. Manihnyo tingga di lidah.  Kaleknyo tingga dirakuangan. Daun malayok ka lauiktan. Tibo di pulau batebaran. Mako manjadi bada balang. Dalam carano itu kini. 

Tabilang kapado Sadahnyo: Sadahnyo putiah mambanak balam.  Disiram jo aie bungo.  Dipati jo pati santan. Dipalik jo jari maning,  nan bakisa ka jari tunjuang, mambayang katapak tangan. Sapalik sapuluah ameh, sakadam sakatilimo, harago nan tidak taharagoi. Harago satimbang jo nagari. Makanan anak rajo rajo, makanan Sutan jo Panghulu

Pihak kapado Timbakaunyo: Timbakau nan datang dari Luhun. Dibawok anak Sutan Bintang. Diracik di garagasi. Saeto panjang  juluonyo, baun satahun palayaran. Nan bajamua di biliak dalam, bapatang masiak dek paneh, masiak dek ambun tangah malam. 

Si Racak tabang ka tanah.  Hinggoknyo ka Palo Koto. Badacak siriah jo pinang Datuak kunyah. Bacahayo sampai ka muko. 

Mudiakan sawah di  Alai,  iliakan sawah Taruko. Maniti pamatang panjang. Kok banyak bana siriah di balai. Sado iko dalam Carano. Mintak dikunyah sakapau surang. Labih sakapua elok bana.  

Tanamlah siriah, tanamlah udang. Tanam karakok di tangah laman. Cabiaklah siriah, gatoklah pinang. Salasailah rokok pamenan tangan.

Balapih bak lipek kain. Salangkah jalan tak sampai, sapatah kato tak sudah. Kok indak nampak bana di mato. Di hati kok indak hilang. 

Sairiang balam jo barabah, barabah lalu balam mandi, saikua mati tagulampai. Sairiang salam jo sambah, sambah lalu salam kumbali, pidato dipulangkan kanan pandai 


Sumber: 
Filsafah Pakaian Panghulu Jo  Pidato Alua Pasambahan Adat Minangkabau. Penulis: Sutan Syahril Agma. Tahun 1982. Unpublishing



Image

Demikian pembahasan tentang Pidato Siriah - Bahasa dan Sastra Minangkabau (BSM). Semoga dapat menambah pemahamannya tentang Minangkabau,. Kritik dan saran melalui kolom komentar dibawah. Save dan share artikel ini untuk berbagi pengetahuan dengan klik ikon dibawah ini.


Image
Ajoefahmi
Blog seputar dunia pendidikan, pembelajaran, kajian Islam, bahasa Inggris, penerjemahan dan hal lainya terkait dengan hobi dan pendidikan penulis. Materi blog ini bersumber dari berbagai bacaan, seminar, perkuliahan, dan pelatihan.
Catatan: Hanya anggota dari blog ini yang dapat mengirim komentar.